مقدمه

استفاده از بتن سال‌ها است که در فرآیند ساخت سازه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، روش استفاده از بتن، مواد ترکیب شده با آن و همچنین غلظت بتن مورد استفاده، با توجه به هر سازه‌ای متفاوت است. به همین دلیل است که در بسیاری از سطوح به جای این که از بتن یا کانکریت استفاده شود، از شاتکریت استفاده می‌کنند. شاید قبلاً بارها نام شاتکریت را شنیده باشید، اما آیا تا به حال فکر کرده‌اید که شاتکریت چیست؟ آیا یک محصول است یا یک فرایند؟

بدون شک نقش شاتکریت در افزایش استحکام در ساختمان‌ها را نمی‌توان انکار کرد و اهمیت و کاربرد آن بسیار بیشتر از تصور عامه مردم است. به همین دلیل ما در این مطلب قصد داریم شما را با شاتکریت آشنا کنیم تا ببینید چگونه می‌توانید از آن در سازه‌های خود بهره مند شوید. پس اگر به دنبال آشنایی با روش استفاده از شاتکریت در سازه‌های خود هستید، تا پایان این مطلب همراه ما باشید.

شاتکریت چیست؟

اگر بتن را با مصالح خاصی ترکیب کرده و از طریق هوای فشرده و با سرعت بسیار زیاد آن را به یک سطح بپاشانیم، عمل شاتکریت کردن را انجام داده‌ایم. شاتکریت می‌تواند یک سیمان مرطوب یا خشک باشد و می‌توانید برای برآورده کردن نیازهای پروژه خود، آن را از ترکیب بتن با مصالح خشک و تر تولید کنید. به دلیل سرعت زیاد محلول پاشیده شده، شکل این بتن تغییر کرده و باعث می‌شود که فشرده شود.

شاتکریت در ابتدا در سال 1907 توسط کارل اکلی ابداع شد و حالا پس از گذشت یک صده، در صنایع مختلفی مورد استفاده قرار می‌گیرد. هرسال بیش از ده میلیون مترمکعب شاتکریت در سراسر دنیا مصرف می‌شود و کاربرد آن بسیار متنوع است. به عنوان مثال در ایران در پروژه‌های گسترده‌ای مانند حفر تونل‌های مترو، از شاتکریت استفاده شده است. استفاده از این شکل از بتون به دلایل مختلفی در بین صنایع مختلف محبوب است.

مواد تشکیل دهنده شاتکریت چیست؟

مواد زیادی در تشکیل شاتکریت مورد استفاده قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، شن و ماسه اصلی‌ترین مواد تشکیل دهنده شاتکریت هستند و 70 درصد وزن آن را تشکیل می‌دهند. استحکام شاتکریت از همین مواد است. از ترکیب آب و بتن نیز در شاتکریت استفاده می‌شود. استفاده از آب و بتن باعث می‌شود که دوام و ماندگاری این ماده بسیار زیاد شود. از مواد ریز مکمل نیز در شاتکریت استفاده می‌شود. خاکستر، دوده‌های گرد و دوده‌های سیلیکا نیز در ساخت این ماده استفاده می‌شود. مقدار این مواد کم است و حجم زیادی از شاتکریت را تشکیل نمی‌دهند. جدای از این مواد، از مواد شیمیایی دیگری نیز برای افزایش دوام و چسبندگی شاتکریت مورد استفاده قرار می‌گیرند.

روش‌های تولید شاتکریت کدام هستند؟

شاتکریت به دو شکل مورد استفاده قرار می‌گیرد. شکل اول این شاتکریت‌ها، شاتکریت خشک است که از هوای فشرده شده و مصالح خشک در تولید آن استفاده می‌شود و آب مورد نیاز در مرحله آخر و در حین خروج مواد از سر نازل به آن اضافه می‌شود. در شاتکریت تر آب در همان ابتدا با مواد مخلوط می‌شود. به صورت کلی فرآیند پاشیدن این دو شاتکریت مشابه با هم است.

مزایای استفاده از شاتکریت چیست؟

استفاده از شاتکریت فواید زیادی دارد. در اینجا به چند مورد مهم از مزایای این محصول محبوب خواهیم پرداخت:

مایع بودن

شاتکریت به میزان بسیار زیاد در ساخت استخرهای شنا و سایر سازه‌های آبی، مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای این منظور ایده آل است. نه تنها پاشیدن این مواد به جای یک ساختار جامد آسان‌تر است، بلکه مواد به کار رفته در آن نیز باعث شده که وزن سبکی داشته باشد.

دوام بالا

از آن جایی که استفاده از این ماده به مدت چند دهه در سطوح مختلف ادامه داشته، امتحان خود را پس داده است. فقط کافی است که آن را روی سطح بپاشید و برای سالیان زیادی از دوام آن مطمئن باشید. این سطوح در شرایط متفاوت و در برابر گرما، فشار، آب و ضربه برای چند دهه مقاوم هستند.

عدم نیاز به قالب

شاید برای شما سوال باشد که علت این مزیت شاتکریت چیست. یک سازه به طور معمول، برای تحمل فشار داخلی بتن ریخته شده و تنظیم آن نیاز به قالب دارد، اما استفاده از شاتکریت اینگونه نیست و می‌توان با ریختن مواد به سادگی آن را به سطوح اضافه کرد.

صرفه جویی در وقت و هزینه

وقتی که شما از شاتکریت برای پروژه خود استفاده می‌کنید، صرفه جویی زیادی انجام داده‌اید چرا که استفاده از موادی مانند بتن سنگین گران هستند.

مواد افزودنی

شاتکریت را می‌توان حتی با مواد دیگر ترکیب کرد تا ویژگی‌های آن را بهتر کرد. به عنوان مثال شما می‌توانید مقدار آب استفاده شده در این ترکیب را به تا حدی بیشتر کنید تا آن را سبک‌تر کنید.

آسان بودن استفاده از آن

از آنجا که شاتکریت به هر مکانی می‌تواند پاشیده شود، حتی در مناطقی که دسترسی به آنها سخت است می‌توان از شاتکریت استفاده کرد. چه سطح مورد نظر شما در زیر زمین باشد چه در آسمان، شاتکریت به خوبی عمل می‌کند.

قابلیت تبدیل به شکل‌های مختلف

فرقی ندارد که سطحی مورد استفاده شما صاف باشد یا گودی و پستی و بلندی داشته باشد. از شاتکریت در هر جایی می‌توانید به خوبی استفاده کنید.

شاتکریت در کجا مورد استفاده قرار می‌گیرد؟

حال که دیدید مزایای شاتکریت چیست بهتر است بدانید که شاتکریت را می‌توان در مکان‌های مختلفی مورد استفاده قرار داد. تقریبا در هر جایی که نیاز به وجود یک لایه مستحکم از بتن وجود داشته باشد، می‌توان از یکی از دو حالت شاتکریت خشک یا تر استفاده کرد. در ادامه به برخی از مهم‌ترین این مکان‌ها اشاره خواهیم کرد:

  • انواع سطوح زمین مانند پیاده‌رو‌ها
  • استخرهای شنا
  • پارک‌های مختلف
  • سطوح نسوز
  • گنبدها
  • محوطه‌های سازه‌های بزرگ صنعتی
  • سدها

شاتکریت 1

سخن پایانی

ما در این مطلب نگاهی به شاتکریت انداختیم و دیدیم که شاتکریت چیست و چه کاربردی دارد. بدون شک شاتکریت به دلیل استحکام فراوان، ارزش اقتصادی، تولید سریع و چندین دلیل دیگر، یکی از مفیدترین مواد مورد استفاده در ساخت و ساز است. اگر شما نیز قصد دارید که استحکام را به عنوان یک اصل در ساخت سازه‌ها و سطوح‌ در نظر بگیرید، استفاده از کانکریت می‌تواند بهترین گزینه برای شما باشد.