در زمان شروع پروژه‌های ساختمانی با استفاده از بتن، نخستین سوالی که پیش می‌آید، این است که بهترین روش استفاده از بتن چیست؟ برای این کار سه روش اصلی وجود دارد که هرکدام مزایا و معایب خاص خود را دارند: بتن ریزی به روش سنتی، شاتکریت و گونیت. اینکه کدام گزینه برای یک پروژه ساختمانی بهترین گزینه است، بستگی به عوامل مختلفی مانند بودجه، محل بتن ریزی و مهارت کارگران بتن دارد. در این مقاله می‌خواهیم تفاوت‌های این سه روش را بررسی کرده و آن‌ها را با هم مقایسه کنیم.

بتن چیست؟

بتن یکی از مواد ساخته شده توسط بشر است که به عنوان متداول‌ترین ماده در ساختمان سازی و راه سازی استفاده می‌شود. این ماده از ترکیب سه عنصر سیمان پرتلند، آب و سنگ‌دانه‌ها به دست می‌آید. ترکیب آب و سنگ‌دانه‌ها با سیمان پرتلند، خواص آن را به طوری تغییر می‌دهد که می‌تواند به عنوان ماده اتصال‌دهنده مورد استفاده قرار گیرد. نتیجه واکنش شیمیایی میان آب و سیمان در کنار سنگ‌دانه‌ها می‌تواند یک ماده بادوام و سخت را به وجود آورد. سنگ‌دانه‌هایی که در ساخت بتن استفاده می‌شوند، می‌توانند ریز (ماسه‌ای) یا درشت (سنگ و شن) باشند. برای پاشش بتن از دستگاه‌های مختلفی مانند ملات پاش یا سیمان پاش استفاده می‌شود.

بتن ریزی به روش سنتی چگونه انجام می‌شود؟

دراین روش بتن به صورت یک مخلوط آماده از کامیونی که برای مخلوط کردن مواد ساخته شده، بر روی محل بتن ریزی ریخته می‌شود. پس از ریخته شدن بتن بر روی زمین باید آن را صاف نمود تا هوای آن خارج شده و در نتیجه از فشردگی آن مطمئن شد. از آنجا که این روش بتن ریزی برای فشرده سازی بتن نیاز به استفاده از فرم‌ها و ارتعاشات دارد، معمولا از سایر روش‌ها گران‌تر بوده و نیاز به زمان بیشتری دارد. با این حال این روش برای مساحت‌های بیشتر یا پایه‌ریزی ساختمان بسیار مناسب است.

مزایای روش بتن ریزی سنتی

اولین مزیت بتن ریزی سنتی این است که پیمانکاران می‌توانند از این روش در انواع پروژه‌ها استفاده کنند. زیرا با ا روش وان فرهای دقیق و قابل تنظیمی ساخت. مزیت دوم بتن ریزی با روش سنتی این است که نتیجه به دست آمده از این روش یک سطح مستحکم و صاف است. از سوی دگر این روش از گذشته تاکنون در ساختمان سازی رایج بوده و انجام آن مانند شاتکریت یا گونیت نیاز به مهارت خاصی ندارد. در نهایت اینکه برای پروژه‌های ساختمانی در مقیاس بزرگ، بتن ریزی به روش سنتی مناسب‌ترین روش است.

معایب بتن ریزی به روش سنتی

از میان سه روش گفته شده در این مقاله، روش سنتی گران‌ترین روش است. زیرا استفاده از این روش نیاز به ساخت فرم‌هایی دارد که باید پس از سخت شدن بتن برداشته شوند. به علاوه برای خروج هوا از بتن و فشرده سازی آن، باید بتن را مرتب و صاف کرد. از این‌ها گذشته ساخت شکل‌ها و ایجاد اتصالات با استفاده از این روش کمی دشوار خواهد بود.

بتن ریزی با شاتکریت چگونه انجام می‌شود؟

در شاتکریت بتن پس از مخلوط شدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. با استفاده از شاتکریت، سرعت بتن ریزی تا حد زیادی افزایش پیدا می‌کند. این روش معمولا برای سطوح عمودی یا سربار استفاده می‌شود. در این روش چسبندگی بتن بیشتر بوده و در نتیجه پیوند میان لایه‌ها قوی‌تر است. استفاده از شاتکریت نسبت به روش سنتی مقرون به صرفه‌تر است. چرا که به قالب بندی کمتری نیاز دارد. از این روش برای پایه‌های بزرگ، اسکله‌های سازه‌ای یا سایر پروژه‌های بزرگ و سازه‌های عمودی استفاده می‌شود.

مزایای بتن ریزی با شاتکریت

اپراتورهایی که بتن را با استفاده از رو شاتکریت می‌پاشند، باید در استفاده از دستگاه مهارت داشته باشند. اما نیازی نیست که این اپراتورها در مخلوط کردن بتن تخصص ا مهارتی داشته باشند، زیرا در این روش بتن مخلوط شده و به صورت آماده در قیف بارگیری می‌شوند. شاتکریت نسبت به روش سنتی کمتر زمان می‌برد و در نهایت یک پوشش قوی و سازگار را تشکیل می‌دهد.

به علاوه این روش برای استفاده از بتن در ساخت منحنی‌ها و شکل‌های نامنتظم که دستیابی به آن‌ها با روش‌های معمولی دشوار است، ارزان‌تر تمام می‌شود. شاتکریت به سیستم پیچیده‌ای از فرم‌ها نیاز ندارد. به طور کلی در صورت فشرده شدن خاک این روش را می‌توان با فرم یک طرفه یا بدون فرم انجام داد. به علاوه نیازی به ارتعاش یا تراکم پس از پاشش وجود ندارد.

معایب بتن ریزی به روش شاتکریت

از آنجا که در این فرایند بتن از پیش مخلوط شده و آماده می‌شود، باید بتن ریزی بدون هیچ وقفه‌ای و با تمام سرعت انجام شود. ممکن است برخی افراد برای جلوگیری از سخت شدن بتن در حین کار به آن آب اضافه کنند. اما باید بدانید که زیاد شدن مقدار آب در مخلوط می‌تواند منجر به ایجاد ترک‌هایی در بتن شود. علاوه بر این شاتکریت در حالی که هزینه کمتری نسبت به بتن ریزی سنتی دارد، از گونیت گران‌تر است. شاتکریت نیاز به زمان قابل توجهی دارد.

بتن ریزی با گونیت چگونه انجام می‌شود؟

گونیت از نظر نحوه انجام عملیات شباهت زیادی به شاتکریت دارد. زیرا در این روش نیز برای بتن ریزی از یک شلنگ فشار قوی استفاده می‌شود. با این حال تفاوت این دو روش در این است که برای استفاده از گونیت باید بتن خشک خشک باشد و هنگام پاشش در نازل، با آب مخلوط شود. به طور کلی هزینه بتن ریزی با گونیت نسبت به دو روش دیگر کمتر است. اما سرعت انجام عملیات با این روش نسبت به شاتکریت بیشتر است.

مزایای بتن ریزی با گونیت

اگر اپراتوری را برای این کار انتخاب کنید که در کار با دستگاه و مخلوط کردن بتن مهارت زیادی داشته باشد، استفاده از این روش نتایج بسیار خوبی را به دنبال خواهد داشت. روش گونیت به اپراتورهای اجازه می‌دهد تا بدون ایجاد اتصالات سرد، پروژه‌ها را شروع کرده یا از سر بگیرند. اتصالات سرد در واقع سطح مقطع یک ریختگی جدید و قدیمی از دو منبع جداگانه است.

این اتصالات علاوه بر اینکه نسبت به بقیه سطح، ساختار متفاوتی دارند، در معرض خطر ترک خوردگی هم هستند. با استفاده از گونیت یک اپراتور می‌تواند بدون ایجاد یک اتصال سرد فرایند را متوقف کرده و دوباره از سر بگیرد. چرا که سرعت زیاد این فرایند باعث می‌شود که مواد در این ناحیه به خوبی با هم پیوند برقرار کنند. علاوه بر این در روش گونیت وقت بیشتری برای کار با بتن خواهید داشت. زیرا در این روش بتن در محل مخلوط می‌شود و خطر سفت شدن آن وجود ندارد. به طور کلی روش گونیت نسبت به دو روش قبلی کم هزینه‌تر بوده و مزایای مشابهی با شاتکریت دارد.

معایب بتن ریزی با گونیت

استفاده از این روش نیاز به یک اپراتور بسیار ماهر در زمینه مخلوط بتن دارد. چرا که اپراتور باید برای رسیدن به بهترین مخلوط بتن، از نسبت مواد سازنده کاملا آگاهی داشته باشد. در غیر این صورت کیفیت بتن به خطر خواهد افتاد. علاوه بر این عدم مهارت اپراتور در ساخت مخلوط، می‌تواند باعث مسدود شدن شلنگ شده و مشکلات زیادی را در محل ساخت و ساز به وجود آورد. از این‌ها گذشته مقدار برگشت بتن و پاشش بیش از حد در گونیت بیشتر از سایر روش‌ها است. این موضوع علاوه بر ایجاد کثیفی باعث هدر رفتن بتن هم می‌شود.

ویژگی‌های مشترک سه روش بتن ریزی و محصولات آن‌ها

هر سه روش در نهایت منجر به ایجاد یک سطح مقاوم در برابر آب می‌شوند. با استفاده از این روش‌ها سازه‌های بتنی نسبت به سایر مصالح ساختمانی ماند فولاد یا چوب کمتر تحت تاثیر گذر زمان قرار گرفته و حساس می‌شوند. به علاوه از آنجا که بتن بهتر می‌تواند در دماهای بالا دوام بیاورد، می‌توان برای فولاد نسوز بدون به خطر افتادن ساختار از آن استفاده کرد. محصولات نهایی که با بتن به دست می‌آیند، دارای ویژگی‌های مثبت دیگری مانند مقاومت، هزینه‌های نگهداری پایین و مقرون به صرفه بودن هم هستند. به علاوه قبل از اینکه بتن سفت شود، قابل انعطاف بوده و در نتیجه می‌توان به راحتی آن را شکل داد.

سخن پایانی

بهترین روش کاربرد بتن برای رسیدن به بهترین نتیجه، بستگی به نیازهای خاص پروژه دارد. با این حال شناخت شیوه انجام، مزایا و معایب هر روش می‌تواند به شما کمک کند تا در هنگام پیشبرد پروژه خود، به صورت آگاهانه مناسب‌ترین روش را برای خود انتخاب کنید. همچنین می‌توانید برای بهبود ویژگی‌های ساختمان خود از عایق نانو برای جلوگیری از نشت رطوبت و حرارت استفاده نمایید.

منبع:  equipmentandcontracting